*Του Θοδωρή Σκολαρίκου
Έχει μια σημασία να δούμε πώς εξειδικεύεται αυτή η πολιτική σε δήμους και Περιφέρειες, που είναι τμήματα του κρατικού μηχανισμού και ενεργητικός παράγοντας για την υλοποίηση του αστικού σχεδιασμού.
Στα οργανογράμματα Περιφερειών και δήμων προβλέπονται διευθύνσεις και τμήματα Πολιτικής Προστασίας αντίστοιχα. Σε πραγματικές συνθήκες εξέλιξης μιας πυρκαγιάς δεν υπάρχει ουσιαστική δυνατότητα παρέμβασης εξαιτίας του ελάχιστου προσωπικού και της απουσίας ή της μεγάλης έλλειψης σε εξοπλισμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι η μεγαλύτερη Περιφέρεια της χώρας, η Περιφέρεια Αττικής δεν έχει στην ιδιοκτησία της ούτε μια υδροφόρα (!) και καταβάλλει διαχρονικά εκατομμύρια ευρώ για την αποζημίωση αναμονής υδροφόρων ιδιωτών.
Δήμοι και Περιφέρειες βάσει νόμου υποχρεούνται να συντάσσουν «Σχέδια Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών και Διαχείρισης Συνεπειών». Στην πράξη τα σχέδια αυτά, που περιλαμβάνουν και την οργανωμένη απομάκρυνση των κατοίκων, δεν μπορούν να εφαρμοστούν αποτελεσματικά, γιατί δεν εξασφαλίζονται το αναγκαίο προσωπικό, τα μέσα και οι υποδομές, καθώς και η αντιμετώπιση προβλημάτων που αφορούν τις δυνατότητες εφαρμογής δράσεων προστασίας του πληθυσμού (π.χ. μεταφορά, ασφαλής εκκένωση, ασφαλείς χώροι καταφυγής, ουσιαστική ενημέρωση και εκπαίδευση του πληθυσμού).
Όπως και στη στελέχωση, έτσι και στη χρηματοδότηση, η κατάσταση είναι πολύ δύσκολη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που η ίδια η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) δίνει, η χρηματοδότηση στους δήμους σε σχέση με κρίσιμους κρατικούς πόρους είναι μειωμένη τουλάχιστον κατά 32% σε σχέση με το 2009. Δεν καταβάλλονται ούτε οι θεσμοθετημένοι πόροι, αφού διατηρούνται κόφτες, την ίδια στιγμή που ρέει ζεστό χρήμα για τους επιχειρηματικούς ομίλους και τις πολεμικές ανάγκες του ΝΑΤΟ, που άγγιξαν τα 7 δισ. ευρώ μόνο το 2025!
Πιο συγκεκριμένα για την πυροπροστασία, κάθε χρόνο με απόφαση του υπουργείου Εσωτερικών κατανέμεται χρηματοδότηση στους δήμους προκειμένου να υλοποιηθούν σχετικές δράσεις. Μάλιστα, στην απόφαση του υπουργείου αναφέρονται αναλυτικά οι ενέργειες στις οποίες χρειάζεται να κατευθυνθούν τα ποσά αυτά:
Για κρίσιμους χώρους πρασίνου στην Αττική, που είναι στην ευθύνη της Περιφέρειας (Πεδίον Άρεως, Αττικό Αλσος, Πάρκο Τρίτση), η διοίκησή της αρκείται στο να απαγορεύει την είσοδο σε αυτούς όταν υπάρχει μεγάλος κίνδυνος πυρκαγιάς. Πρόκειται πρακτικά για δημόσια ομολογία ότι δεν μπορούν να περιφρουρήσουν τα ελάχιστα πάρκα και άλση της Αττικής, που τόσο έχει ανάγκη ο λαός του λεκανοπεδίου, στερώντας του έτσι τη δυνατότητα να έχει κάποιες στιγμές δροσιάς, σε σημεία της πόλης όπου υπάρχει σκιά από δέντρα, λες και οι επισκέπτες των πάρκων είναι το πρόβλημα και όχι η απουσία μέτρων πυροπροστασίας.
Την ίδια στιγμή, με αυτό το προσωπικό και αυτή τη χρηματοδότηση, οι δήμοι καλούνται να πραγματοποιούν ελέγχους και να επιβάλλουν πρόστιμα σε ιδιοκτήτες οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων. Τα πρόστιμα ξεκινάνε από 200 και φτάνουν τα 2.000 ευρώ, με επιβολή προστίμου ακόμα και στην περίπτωση που έχει καθαριστεί ένας χώρος αλλά δεν έχει υποβληθεί δήλωση, αλλά και καταλογισμό στους εργαζόμενους – δημότες εάν ο δήμος προχωρήσει σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό. Δηλαδή το μπαλάκι για την αντιπυρική θωράκιση της κάθε περιοχής πάει στους ιδιοκτήτες των ακινήτων, που στην πλειοψηφία τους είναι άνθρωποι του καθημερινού μόχθου, και καλούνται στη λογική της «ατομικής ευθύνης» να επιβαρυνθούν και άλλο για να γλιτώσουν πρόστιμα και άλλες κυρώσεις. Ταυτόχρονα οι υποστελεχωμένες υπηρεσίες των δήμων επιβαρύνονται περαιτέρω σε ένα σαφάρι ελέγχων με «τυράκι» την είσπραξη εσόδων από τα πρόστιμα. Και αυτό δημιουργεί τραγελαφικές καταστάσεις, αφού η βλάστηση που καθαρίζεται από τα οικόπεδα σωρεύεται σε σημεία των δήμων με συνέπεια να δημιουργούνται νέες και μεγαλύτερες εστίες ανάφλεξης. Αυτό που απαιτείται είναι να καταργηθούν οι σχετικές διατάξεις και να στελεχωθούν οι δήμοι με προσωπικό, να διασφαλιστεί σχετική χρηματοδότηση για να καθαρίζουν τα οικόπεδα, παίρνοντας υπόψη εισοδηματικά και κοινωνικά κριτήρια για τους ιδιοκτήτες.
Όχι μόνο δεν λένε κουβέντα για τα ψίχουλα που δίνονται μπροστά στις πραγματικές ανάγκες, αλλά βάζουν πλάτη για να υλοποιηθεί σε τοπικό επίπεδο αυτή η πολιτική, υιοθετώντας και αναπαράγοντας τα επιχειρήματα των κατευθύνσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης περί «πράσινης μετάβασης» και «ανθεκτικότητας». Και επειδή η έννοια της «ανθεκτικότητας», που έχει γίνει πολύ της μοδός από τα αστικά επιτελεία, με συνέδρια, ημερίδες, συγκρότηση συνδέσμων, μπορεί να ηχεί θετικά στα αυτιά ενός εργαζόμενου, ας δούμε τον ορισμό που τα ίδια δίνουν: «Ανθεκτικές είναι οι πόλεις που έχουν την ικανότητα να απορροφούν, να ανακάμπτουν και να προετοιμάζονται για μελλοντικούς κραδασμούς, οικονομικούς, περιβαλλοντικούς, κοινωνικούς και θεσμικούς». Άραγε ποιοι είναι οι οικονομικοί και κοινωνικοί κραδασμοί…; Η «ανθεκτικότητά» τους δεν εξυπηρετεί την προστασία του λαού από τις πυρκαγιές και γενικά από φυσικές καταστροφές. Βασική επιδίωξη είναι να αντιμετωπιστούν οι οποίες καταστροφές προκαλεί η συμμετοχή της χώρας και των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο.
Οι αιρετοί της «Λαϊκής Συσπείρωσης», του συνδυασμού που εκπροσωπεί το ΚΚΕ στα συμβούλια της Τοπικής και Περιφερειακής Διοίκησης, δεν βάζουν πλάτη σε αυτήν την πολιτική που μας τσακίζει τη ζωή. Αποκαλύπτουν ότι σήμερα η τεχνολογία και η επιστήμη μάς δίνουν τις δυνατότητες για να καλυφθούν όλες οι σύγχρονες λαϊκές ανάγκες και η προστασία του λαού και του φυσικού πλούτου απέναντι στις πυρκαγιές.
Παίρνουν θέση με το οργανωμένο εργατικό – λαϊκό κίνημα για να πάρει ανάσες ο λαός μας, για να καλύπτονται οι ανάγκες δήμων και Περιφερειών από τον κρατικό προϋπολογισμό. Για να υπάρχει ουσιαστική αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης για την προστασία της ζωής και της περιουσίας του λαού, του περιβάλλοντος και φυσικού κάλλους με φορολόγηση του μεγάλου κεφαλαίου. Για να υπάρχει ολοκληρωμένο σχέδιο πυροπροστασίας στο μέτρο των αναγκών του λαού και όχι για τις ανάγκες της εμπλοκής της χώρας μας στους ιμπεριαλιστικούς πολέμους. Ταυτόχρονα, θα βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της μάχης μαζί με τον εργαζόμενο λαό, προκειμένου να περιφρουρήσουν δασικές εκτάσεις, πάρκα, άλση, περιουσίες και υποδομές, την ίδια του τη ζωή.
Αναδημοσίευση από τη στήλη «Για τους ένστολους» του Ριζοσπάστη (Σάββατο 23 Μάη 2026 – Κυριακή 24 Μάη 2026)
