Του Σάββα Θεοδωρή*
Επί τη ευκαιρία ενός άρθρου του συναδέλφου Αντιστράτηγου ΠΣ ε.α Μιχάλη Χάλαρη, γραμματέα Τομέα Κλιματικής Κρίσης και Ανθεκτικότητας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής και με δεδομένο ότι διανύουμε ήδη την αντιπυρική περίοδο 2026, θα ήταν χρήσιμο να αναφερθούμε στο τι έκαναν στο βάθος μιας τριακονταετίας τουλάχιστον, οι κυβερνήσεις που πέρασαν και στο ποιες ήταν οι θέσεις των κομμάτων που βρίσκονταν στην αντιπολίτευση.
Ο συνάδελφος Μιχάλης, μιλά στο άρθρο αυτό γενικόλογα για τη μη θεσμική θωράκιση της χώρας μας τόσο σε επιχειρησιακό επίπεδο όσο και προληπτικό. Δεν αναφέρεται συγκεκριμένα στις θέσεις του κόμματός του διαχρονικά για τη δασοπυρόσβεση – ίσως και λόγω περιορισμένου χώρου – για τη κάλυψη των οργανικών κενών του Π.Σ, την ανάγκη για ομογενοποίηση του προσωπικού, τη διάλυση της Δασικής Υπηρεσίας. Δεν φαίνεται αν υιοθετεί το γεγονός ότι οι επιμέρους προσλήψεις προσωπικού ορισμένου χρόνου (Πυροσβέστες “Επί Θητεία” ή πυροσβέστες “Ειδικών Μονάδων Δασικών Επιχειρήσεων” ) υπονομεύουν την ανάγκη για ενιαία και αποτελεσματική επιχειρησιακή εκπαίδευση και λειτουργία του συνόλου του προσωπικού.
Το κόμμα που εκπροσωπεί από τη θέση αυτή, όντας υπέρμαχο και συμπορευόμενο με την πολιτική της Ε.Ε., “στηρίζει” – όπως και τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης , πλην ΚΚΕ, την πολεμική προετοιμασία της Ε.Ε. που αντικατοπτρίζεται στους προϋπολογισμούς της και που δεν αφήνουν περιθώρια για την ικανή και γενναία χρηματοδότηση της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών. Τη θεωρούν μη επιλέξιμο “κόστος” (κατά συνέπεια η αύξηση της οργανικής δύναμης της “ανύπαρκτης” σε στελέχωση Δασικής Υπηρεσίας και των τουλάχιστον 3.500 κενών του Πυροσβεστικού Σώματος, με προσωπικό μέσου όρου ηλικίας άνω των 48 χρόνων, δεν είναι προτεραιότητα). Δεν λέει τίποτε για τις προμήθειες ”διπλής χρήσης” του προγράμματος “Αιγίς” ούτε και για τα προγράμματα πρόληψης του αμαρτωλού ΤΑΥΠΕΔ στα πλαίσια του προγράμματος antinero, που χωρίς την αυτεπιστασία της Δασικής Υπηρεσίας, πληρώνονται με πολλαπλάσιο κόστος. Δεν διαφωνεί με την ένταξη της πυροσβεστικής στη στρατηγική “Εσωτερικής και εξωτερικής Ασφάλειας” της Ε.Ε και του ΝΑΤΟ. Πιστεύει στον αντιεπιστημονικό διαχωρισμό της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών από την καταστολή τους. Να μην ξεχνάμε ότι το συγκεκριμένο κόμμα το 1998 δημιούργησε το σημερινό προβληματικό θεσμικό πλαίσιο.
Τα τελευταία χρόνια, ο λαός αυτής της χώρας έχει αντιληφθεί ότι τα δάση μας, με δεδομένη τη χρήση γης που υπάρχει νομοθετημένη, έχουν γίνει βορρά των ιδιωτικών συμφερόντων, ως εκμεταλλεύσιμο “εμπόρευμα” πατώντας στη λογική “κόστους – οφέλους”. Έχει αντιληφθεί ότι η απαράδεκτη μεταφορά αρμοδιοτήτων του κράτους προς την Τοπική Διοίκηση και μάλιστα χωρίς χρηματοδότηση ναρκοθετεί τις όποιες συλλογικές προσπάθειες, το απαρχαιωμένο και ασυντήρητο δίκτυο ηλεκτροδότησης του ΔΕΔΔΗΕ και οι αφημένες στο έλεος της τύχης υποδομές γίνονται αιτία για πυρκαγιές μικτής καύσης που μπαίνουν και μέσα στον αστικό ιστό.
Να σημειωθεί ότι η πολιτική, της «πράσινης μετάβασης» της Ε.Ε. υποστηρίχθηκε μαζί με τη Ν.Δ και από το ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ , ΝΕΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ, ΠΛΕΥΣΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ, ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΥΣΗ κλπ.
Η ΝΔ προχώρησε ένα παραπάνω βήμα την ιδιωτικοποίηση των δασών, ψηφίζοντας μόνη της το νόμο 5106/2024 για την κλιματική αλλαγή, υλοποιώντας τον με τρεις Υπουργικές Αποφάσεις (*).
Έτσι δίνεται το “πράσινο” φως στους εμπρηστές αφού εκχωρείται η διαχείριση των δασών στους ξυλοβιομήχανους και αξιοποιούνται “τα καμένα” αφενός στα πλαίσια της επίσπευσης των ιδιωτικών επενδυτικών σχεδίων (ΑΠΕ, logistics, διαχείριση απορριμμάτων…) με μοχλό τις αλλαγές χρήσης γης και αδειοδοτήσεις ακόμη και σε προστατευόμενες περιοχές και αφετέρου με τη βιομηχανική ή τουριστική εκμετάλλευσή τους.
Οι μέχρι σήμερα κυβερνήσεις είναι «ικανές» να συνεισφέρουν δις ευρώ στη συμμετοχή της χώρας στον πόλεμο στο ΝΑΤΟ, εφαρμόζοντας την πολιτική της Ε.Ε. τόσο στη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, της Λιβύης και του Ιράκ παλιότερα, όσο και στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή (Παλαιστίνη, Ισραήλ, Ιράν, Λίβανος, Η.Π.Α) και στην Ουκρανία (Ρωσία – Ουκρανία) στις μέρες μας. Αντίθετα είναι επιλεκτικά ανίκανες να αντιμετωπίσουν τις πυρκαγιές, τις πλημμύρες και τους σεισμούς, προστατεύοντας κατά κύριο λόγο ανθρώπινες ζωές και κατά δεύτερο περιουσίες και υποδομές ακόμη και μέσα στον αστικό ιστό (βλ. Πάτρα και Αττική πρόσφατα).
Ο αντιεπιστημονικός και λαθεμένος προσανατολισμός στην αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών από το 1998 και μετά κυρίως από αέρος, με το διαχωρισμό της πρόληψης από την καταστολή τους, έχει οδηγήσει σε καταστροφικά αποτελέσματα. (Ας θυμηθούμε το κοινό πόρισμα Ν.Δ. – ΠΑ.ΣΟ.Κ – Κ.Κ.Ε το 1993, που καθόριζε μια ενιαία εθνική στρατηγική βασισμένη στην επιστημονική διαχείριση και η οποία ποτέ δεν εφαρμόστηκε ανεξάρτητα από το ποιός (Δασική Υπηρεσία ή Πυροσβεστικό Σώμα) θα είχε το έλεγχο της καταστολής των δασικών πυρκαγιών. Μια εξέλιξη που έθεσε σε αντιπαλότητα τις ηγεσίες Δ.Υ και Π.Σ. αλλά και τα στελέχη ένθεν και ένθεν ενώ το θέμα θα μπορούσε εύκολα και ενιαία να λυθεί μέσα από ένα ενιαίο φορέα.)
Η αεροπυρόσβεση χωρίς επαρκές και ικανό επίγειο προσωπικό και εκ των προτέρων λήψης προληπτικών μέτρων ανθεκτικής ανάπτυξης της δασοκάλυψης, αποψίλωσης, αραίωσης, καθαρισμών, δασικών δρόμων και αντιπυρικών ζωνών για να δύνανται να επιχειρήσουν οι πυροσβέστες, κλπ , έχει συντελέσει τα μέγιστα στις καταστροφές αγροτοδασικού ανάγλυφου – ακόμα και αστικού στις μεικτές ζώνες των τελευταίων ετών.
Από την άλλη μεριά έχουν αναλωθεί σημαντικά χρηματικά ποσά για την ανάθεση υπηρεσιών αεροπυρόσβεσης σε ιδιωτικές εταιρείες που λυμαίνονται κάθε χρόνο τουλάχιστον το 70-80% του προϋπολογισμού χωρίς να δημιουργείται κάποιο συγκριτικό πλεονέκτημα με την αναβάθμιση, έστω, του γερασμένου εθνικού μας στόλου.
Ο πρόσφατος νόμος 5281/2026 (ΦΕΚ Α’ 28) του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, γνωστός και ως “Ενεργή Μάχη”, επιχειρεί με τη “διπλή χρήση” των προμηθειών, να προσαρμοσθούν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, κρατικός μηχανισμός και ιδιωτικές επιχειρήσεις στην πολεμική προετοιμασία με τη δημιουργία κάθετης δομής “διαχείρισης των κρίσεων”, για την καλύτερη και αποτελεσματικότερη διασύνδεση με το ΝΑΤΟ και την Ε.Ε.
Σε αντίθεση με τα τουλάχιστον 2,1 δισ.ευρώ του προγράμματος “Αιγίς”, η κυβέρνηση θεωρεί κόστος την κάλυψη των τουλάχιστον 3.500 κενών θέσεων του Πυροσβεστικού Σώματος και των 1.500 δασολόγων και 10.000 δασεργατών της Δασικής Υπηρεσίας. Οι διαρκείς μετακινήσεις των πυροσβεστών, η υπερεργασία χωρίς κανέναν περιορισμό, οι συνεχείς επιφυλακές με τη μη χορήγηση εκατοντάδων ρεπό που έχουν συσσωρευτεί, δεν μπορεί να “μπαλωθούν” ούτε από τους εθελοντές ούτε από τους συμβασιούχους με οποιαδήποτε ονομασία ούτε από το rescEU του μηχανισμού της Πολιτικής Προστασίας ούτε βέβαια από τον εξαναγκασμό, τις μεταθέσεις για κάλυψη αναγκών, ούτε με τον αυταρχισμό.
Απαιτείται να δοθεί λύση εδώ και τώρα.
Απαιτείται να καταργηθεί ο κανονισμός πυροπροστασίας (ΚΥΑ 5590419-5-2023) των ακινήτων που βασίζεται στην ατομική ευθύνη και να απεμπλακεί πλήρως και οριστικά το Πυροσβεστικό Σώμα από τον έλεγχο των ακαθάριστων οικοπέδων.
Απαιτείται επιτέλους ο ίδιος ο λαός να δώσει τη λύση σε ένα πρόβλημα που κατακαίει το φυσικό περιβάλλον, έχει – και το κυριότερο – ανθρώπινες απώλειες, περιουσίες γίνονται στάχτη, εργασιακές σχέσεις διαλύονται και το ΜΑΥΡΟ τοπίο κυριαρχεί και οπτικά και κυριολεκτικά.
