Μαζί με τον λαό μπροστά στον αγώνα – Για να ληφθούν όλα τα αναγκαία μέτρα προστασίας της ζωής και περιουσίας του, του δάσους του Υμηττού

Του Ηλία Σταμέλου*

Διανύοντας τον δεύτερο μήνα της αντιπυρικής περιόδου, με την εμπειρία των προηγούμενων ετών και στο έδαφος που έχει δημιουργήσει η διαχρονική πολιτική της ΕΕ και των κυβερνήσεων όλων των αποχρώσεων στη χώρα μας δεν μπορούμε παρά να είμαστε σε επαγρύπνηση. Τίθεται όριο στη δυνατότητα πρόληψης και προστασίας από τα φυσικά και ανθρωπογενή φαινόμενα. Όριο που το δημιουργεί αυτή η πολιτική με βάση την οποία τα δάση είναι εμπόρευμα, κρίνεται η επιλογή μέτρων πρόληψης ανάλογα με το κόστος και το όφελος, προτάσσεται η καταστολή αντί για την πρόληψη.

Στον Δήμο Καισαριανής, που περιβάλλεται από δασικές εκτάσεις σχεδόν σε όλο το βόρειο, ανατολικό και νότιο τμήμα του, που εντός του βρίσκεται το πλέον επισκέψιμο κομμάτι του όρους Υμηττού – το αισθητικό δάσος, είναι κατανοητό ότι οι απαιτήσεις είναι αυξημένες. Ως δημοτική αρχή, από την πρώτη στιγμή δεσμευτήκαμε στον λαό ότι θα πρωτοστατήσουμε στον αγώνα ενάντια στο ασφυκτικό πλαίσιο της υποχρηματοδότησης και της υποστελέχωσης του δήμου, την ίδια στιγμή που διαχρονικά οι κυβερνήσεις μάς φορτώνουν με νέες ευθύνες, ενώ ο σχεδιασμός που εμφανίζουν ως «αποτελεσματικός», αποδεικνύεται έωλος τη στιγμή της καταστροφής.

Ο δήμος μας ακόμα και με βάση την πετσοκομμένη χρηματοδότηση που έχουν επιβάλει οι κυβερνήσεις θα έπρεπε να λαμβάνει το ποσό των 14,14 εκατ. ευρώ. Παρόλα αυτά, λαμβάνει ετησίως μόλις 4,26 εκατ. ευρώ. Από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους του κράτους δίνεται ετησίως μόλις το ποσό των 89.000 ευρώ και μόνο για την πυροπροστασία, χωρίς δηλαδή να συνυπολογίζονται στην κρατική χρηματοδότηση οι ανάγκες προστασίας από πλημμύρες, παγετό, σεισμούς, που έχουν φορτωθεί επίσης ως αρμοδιότητα στους δήμους.

Τον δήμο μας αφορά η διαχείριση πλέον των 500 στρεμμάτων αστικού πρασίνου, όμως στερείται κρίσιμο εξοπλισμό για την εκτέλεση μιας σειράς εργασιών που σχετίζονται με την κλάδευση και την αποκομιδή των προϊόντων της (π.χ. μεγάλο jcb).

Το γραφείο Πολιτικής Προστασίας μας διαθέτει μόλις 1 υπάλληλο και 1 προϊστάμενο με παράλληλα καθήκοντα. Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης ο νόμος δίνει το δικαίωμα στον δήμο να κινητοποιήσει για τον επιχειρησιακό του σχεδιασμό αποκλειστικά το μόνιμο και αορίστου χρόνου προσωπικό. Με δεδομένη τη διαχρονική πολιτική των κυβερνήσεων που έχει καταστήσει τις μόνιμες σχέσεις εργασίας είδος υπό εξαφάνιση, το αποτέλεσμα είναι ότι μπορούν να αξιοποιηθούν μόλις 20 άτομα των ανάλογων ειδικοτήτων τα οποία ανακυκλώνονται στις 9 προβλεπόμενες εβδομαδιαίες βάρδιες. Είναι ένας από τους πολλούς λόγους για τους οποίους επιμένουμε στην υπεράσπιση των μόνιμων εργασιακών σχέσεων, πρωτοστατώντας στην κατάργηση του απαράδεκτου νόμου Βορίδη που διατηρείται και επεκτείνεται με βάση το σχέδιο νόμου για τον νέο κώδικα των ΟΤΑ, στο οποίο έχουμε διατρανώσει την αντίθεσή μας. Στάση για την οποία αντιμετωπίζουμε πειθαρχική δίωξη.

Παράλληλα, αποτελώντας την είσοδο του Υμηττού, τον δήμο Καισαριανής ενδιαφέρει η διαχείριση περίπου 6.213,461 στρεμμάτων περιαστικού πρασίνου. Στη δική μας περιοχή παραμένει ακόμα στα χαρτιά το δασαρχείο Υμηττού και αρμοδιότητα έχει το δασαρχείο Πεντέλης. Τα στοιχεία που αφορούν τη στελέχωσή του είναι αποκαλυπτικά: 0 δασεργάτες (!), 1 δασοφύλακας για όλον τον Υμηττό. Ελλιπέστατη έως ανύπαρκτη από την κεντρική εξουσία είναι η συντήρηση του δασικού οδικού δικτύου, οι καθαρισμοί και άλλα απαραίτητα μέτρα δασοπροστασίας. Αντ’ αυτών η κυβέρνηση «βάφτισε» με νόμο μέχρι και την καύση ως μέθοδο διαχείρισης των δασών!

Συνεχίζουν οι οικονομικές και επιχειρηματικές δραστηριότητες και οι ασύμβατες χρήσεις σε προστατευόμενες και περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές του Υμηττού και εντός των ορίων του δήμου μας, οι καταπατήσεις και οι ιδιοκτησιακές διεκδικήσεις δασικού χαρακτήρα εκτάσεων. Η Φιλοδασική Ένωση συνεχίζει να εκμεταλλεύεται τον Υμηττό, δηλώνοντας μάλιστα ως ιδιοκτησία της κομμάτια του αισθητικού δάσους στο κτηματολόγιο, ενώ έχει από χρόνια μετατρέψει σε ελαιώνα κομμάτι δάσους με την ανοχή των κυβερνήσεων.

Στο επίπεδο της καταστολής των πυρκαγιών μετράμε τις τραγικές συνέπειες του διαχωρισμού πρόληψης – καταστολής από το 1991, της κατάργησης του Σώματος των δασοπυροσβεστών, με αποτέλεσμα να μην εξασφαλίζεται σε σταθερή βάση η διασπορά δυνάμεων στο πεδίο που μειώνει τον χρόνο πρώτης προσβολής της φωτιάς. Η μεταφορά της καταστολής στην Πυροσβεστική, που έχει την ευθύνη τόσο των αστικών όσο και των δασικών συμβάντων και φέτος το κράτος αποφάσισε να την επιβαρύνει ακόμη και με την αρμοδιότητα επιβολής προστίμων για τα ακαθάριστα οικόπεδα (!), γίνεται στο φόντο ακραίας υποστελέχωσης… Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά, παρ’ όλα τα «μαγειρέματα» του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης, που αθροίζοντας μόνιμους – εποχικούς και εθελοντές προσπαθεί να παρουσιάσει «επάρκεια στελέχωσης». Είναι γεγονός ότι και φέτος η αντιπυρική περίοδος άνοιξε με 3.500 θέσεις κενές στην Πυροσβεστική Υπηρεσία. Κι αυτό, με βάση ένα απαρχαιωμένο οργανόγραμμα που η ίδια η κυβέρνηση έφτιαξε.

Οι πόροι που διαθέτει το κράτος για την πολιτική προστασία έχουν συγκεκριμένη κατεύθυνση. Στο όνομά της αφιερώνονται χρήματα για τα λεγόμενα μέσα «διπλής χρήσης», δηλαδή τα μέσα παρακολούθησης και πιθανής επέμβασης σε πολεμικές συνθήκες όχι όμως για άλλες ανάγκες. Είναι ενδεικτικό ότι στον δήμο μας έχουν έρθει 2 αιτήματα κρατικών φορέων για την εγκατάσταση πανάκριβων συστημάτων παρακολούθησης του Υμηττού, ενώ υπάρχει ήδη εγκατεστημένη θερμική κάμερα.

Με αυτήν την αφετηρία τοποθετούμαστε και στον Σύνδεσμο Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού (ΣΠΑΥ), που οι δυνάμεις που αποτελούν την πλειοψηφία του δεν τοποθετούνται αντίστοιχα στα μεγάλα ζητήματα που απειλούν τον δασικό χαρακτήρα του Υμηττού, υπερασπίζονται την πολιτική της κυβέρνησης αναφορικά με την πολιτική προστασία, αναμασώντας τα περί ανθεκτικότητας και το μόνο σημείο αντιπαράθεσής τους είναι ότι δεν έχουν λάβει οι δήμοι κομμάτι από την πίτα του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ».

Σε αυτές τις αντίξοες συνθήκες συμβάλαμε με κάθε τρόπο, για να πάρουν «ανάσες» τα λαϊκά στρώματα της πόλης μας:

Ο δήμος αφιερώνει από δικούς του πόρους 50.600 ευρώ πλέον της κρατικής χρηματοδότησης για την πυροπροστασία (συνολικά 139.600 ευρώ).

Θέσαμε ως πρώτη προτεραιότητα τον πλέον ευαίσθητο οικισμό του δήμου μας, τον Βλητικό Σταθμό Καισαριανής. Πρόκειται για περιοχή όπου διαμένουν 33 οικογένειες, περιβάλλεται από δάσος και στερείται δικτύου ποσίμου νερού και πυροσβεστικών κρουνών εν έτει 2026! Προειδοποιήσαμε το κράτος ότι στην καρδιά του κέντρου της Αθήνας με ευθύνη του εγκυμονείται ένα «νέο Μάτι». Σε σχετική Ερώτηση στη Βουλή προχώρησε και το ΚΚΕ. Διεκδικήσαμε μαζί με τους κατοίκους και κατορθώσαμε να χρηματοδοτηθεί με ευθύνη της Περιφέρειας η κατασκευή δικτύου ύδρευσης και η εγκατάσταση 3 κρουνών στον οικισμό, στη βάση μελετών που αποσπάσαμε από την ΕΥΔΑΠ. Καταρτίσαμε σχέδιο οργανωμένης προληπτικής απομάκρυνσης των κατοίκων για περίπτωση πυρκαγιάς με σαφήνεια ενεργειών ανά εμπλεκόμενο και πραγματοποιήσαμε 2 οργανωμένες ασκήσεις εκκένωσης μαζί με τους κατοίκους.

Πραγματοποιήσαμε έργα που αφορούν την προστασία από τις φυσικές καταστροφές αποσπώντας από το κράτος 380.000 ευρώ για την αποκατάσταση του δικτύου ύδρευσης του δήμου, για τη δημιουργία αντιπυρικής ζώνης στον Βλητικό Σταθμό και τις οικιστικές περιοχές που συνορεύουν με δασικές εκτάσεις. Για την προστασία των παιδικών σταθμών του δήμου μας και την ενίσχυση των μέτρων πυρασφάλειάς τους, καταρτίσαμε ένα ακόμη σχέδιο απομάκρυνσης, ενώ ανάλογα μέτρα πήραμε για την πυρασφάλεια των αθλητικών εγκαταστάσεων με έσοδα του δήμου.

Από την πρώτη στιγμή διεκδικήσαμε κρατική χρηματοδότηση για την προμήθεια υδροφόρας την οποία παραλαμβάνουμε φέτος. Επιμένουμε στην προμήθεια κρίσιμου εξοπλισμού (π.χ. πήραμε αρπάγη και διεκδικούμε από το ΥΠΕΣ και προμήθεια κλαδοτεμαχιστή) και στη διαχείριση με το προσωπικό του δήμου κόντρα στη λογική που παραδίδει ολόκληρες υπηρεσίες των δήμων σε ιδιώτες.

Αντιπαρατεθήκαμε στη λογική των προστίμων στους δημότες, με το βολικό για το κράτος αφήγημα της «ατομικής ευθύνης», για να κρύψει τις δικές του μεγάλες ευθύνες, ενημερώνοντας διά ζώσης τους δημότες μας και συμβάλλοντας έμπρακτα με τους εργαζόμενούς μας στους καθαρισμούς κρίσιμων χώρων.

Ύστερα από δύο χρόνια με πολύμορφες παρεμβάσεις στο δασαρχείο, τη διεύθυνση δασών και το ΥΠΕΝ μαζί με τους κατοίκους της πόλης μας, κατορθώσαμε να απομακρυνθούν 380 ξερά δέντρα που συσσωρεύονταν ως εύφλεκτη ύλη στο βουνό. Επιπλέον, συνεχίζουμε να διεκδικούμε μεγάλης κλίμακας έργο αποκατάστασης του δασικού οικοσυστήματος με τη συμβολή αρμόδιων επιστημονικών φορέων, ώστε να καταρτιστεί σχέδιο νέων φυτεύσεων βάσει μελέτης.

Κόντρα σε αυτήν την πολιτική διαδηλώσαμε μαζί με τα λαϊκά στρώματα της πόλης μας από την πρώτη στιγμή ανάληψης της διοίκησης, αποκαλύψαμε αυτούς τους σχεδιασμούς, πραγματοποιήσαμε τοπικές συγκεντρώσεις και κινητοποιήσεις.

Σε αυτές τις συνθήκες δώσαμε τη μάχη για την προστασία του λαού μας από τις πυρκαγιές που ξέσπασαν πέρσι στον τομέα μας στην Πανεπιστημιούπολη και την Πολυτεχνειούπολη, δίπλα σε κατοικημένες περιοχές, με βασικό στήριγμα την Εθελοντική ομάδα δασοπροστασίας του δήμου Καισαριανής και με κινητοποίηση των εργαζομένων του δήμου. Η εθελοντική ομάδα ιδρύθηκε το 1985 από τον κομμουνιστή δήμαρχο Π. Μακρή, με στόχο να προστατεύεται σε σταθερή βάση το δάσος με τη συμμετοχή του λαού, να μπορέσει να σταθεί εμπόδιο απέναντι στα οργανωμένα συμφέροντα. Η προσφορά των μελών της ομάδας έχει ως βασικά χαρακτηριστικά την εθελοντική στράτευση, αλληλεγγύη, συλλογικότητα και ανιδιοτέλεια. Φέτος εξασφάλισε την ετοιμότητά της, παρ’ όλη την κρατική ολιγωρία, όταν πλημμύρισαν ολοσχερώς τα γραφεία της τον Γενάρη, καθώς βρέθηκαν δίπλα της εκτός από τη δημοτική αρχή και τους εργαζομένους του δήμου, τα σωματεία και οι σύλλογοι της Καισαριανής καθώς και άλλες εθελοντικές ομάδες, στην καθαριότητα, στην αποκατάσταση των οχημάτων και του εξοπλισμού, κάνοντας για μια ακόμη φορά πράξη το σύνθημα «μόνο ο λαός σώζει τον λαό».

Ως δημοτική αρχή της «Λαϊκής Συσπείρωσης» είμαστε μαζί με τον λαό μπροστά στον αγώνα και τη διεκδίκηση, για να ληφθούν όλα τα αναγκαία μέτρα για την προστασία της ζωής και της περιουσίας του. Έχουμε απαίτηση το 2026, με το σημερινό επίπεδο ανάπτυξης της επιστήμης και της τεχνολογίας, να μην συντρέχει κίνδυνος για την ανθρώπινη ζωή στον πρώτο καύσωνα. Είναι αναγκαίο να αυξηθεί η κρατική χρηματοδότηση και το μόνιμο προσωπικό σε όλες τις αρμόδιες υπηρεσίες για ουσιαστικά και ολοκληρωμένα έργα. Να δυναμώσουμε τον αγώνα για την εξασφάλιση όλων των προϋποθέσεων, για ολοκληρωμένη προστασία και διαχείριση του Υμηττού.

*Ηλίας ΣΤΑΜΕΛΟΣ, Δήμαρχος Καισαριανής

Αναδημοσίευση από την στήλη «Για τους ένστολους» του ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ (Σάββατο 25 Ιούλη 2026 – Κυριακή 26 Ιούλη 2026)