Του Βασίλη Γιαννάκου *
Ακόμη ένα συνέδριο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος κύλησε σε «διεκπεραιωτικούς» ρυθμούς το διήμερο 25-26 Μαΐου 2026. Με μια εισήγηση της πλειοψηφίας του ΔΣ μακριά από τους αγώνες και τους προβληματισμούς των πυροσβεστών από τα μεγάλα προβλήματα που οξύνονται στη ζωή τους. Ο συνδικαλισμός οφείλει να αποτελεί την άμεση συνέχεια της καθημερινής εργασιακής μας πραγματικότητας και όχι ένα ξένο, αποκομμένο σώμα.
Παρακολουθώντας την παρουσίαση του διοικητικού απολογισμού, είναι αδύνατο να μην εντυπωσιαστεί κανείς από τη γλώσσα και τον χειρισμό των εννοιών. Μπορούμε, αλήθεια, με το χέρι στην καρδιά – σε όποια θέση κι αν υπηρετούμε, στην πρώτη γραμμή, στη διοίκηση ή στην εκπαίδευση – να ισχυριστούμε ότι τα πράγματα πάνε καλά; Μπορούμε να επιστρέψουμε στις υπηρεσίες μας και να πούμε στους συναδέλφους μας ότι, δεδομένων των συνθηκών, είμαστε «οκ»;
Η πλειοψηφία της ΔΑΚΥΠΣ έκανε λόγο για «ρεαλιστικούς στόχους, μακριά από ιδεοληψίες», ισχυριζόμενη ότι κανείς δεν έχασε και ότι πετύχαμε το βέλτιστο. Ας δούμε, λοιπόν, τι ονομάζουν «ιδεοληψία» και ποια είναι η πραγματικότητα…
Τα σκληρά δεδομένα στην Υγεία μας: Ιδεοληψία ή πραγματικότητα;
Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), στον γενικό πληθυσμό αναμένεται 1 στις 33 γυναίκες να νοσήσει από καρκίνο της μήτρας. Για τις γυναίκες πυροσβέστριες, όμως, η αναλογία αυτή εκτινάσσεται σε 1 στις 10. Αντίστοιχα, στους άνδρες, αν ήμασταν π.χ. αρτοποιοί, η στατιστική πιθανότητα για καρκίνο των όρχεων θα αφορούσε περίπου 1 στους 250. Ως πυροσβέστες, περιμένουμε τουλάχιστον δύο νοσούντες στον ίδιο αριθμό!
Αυτό δεν είναι θεωρία. Είναι απολύτως αποδεδειγμένο σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο επαγγελματικός καρκίνος στον πυροσβέστη δεν έρχεται από το υπερπέραν. Σχετίζεται άμεσα με τη δερματική απορρόφηση συγκεκριμένων καρκινογόνων ουσιών που εμπεριέχονται στον καπνό των καθημερινών πυρκαγιών.
Για να διακοπεί αυτή η αλυσίδα, η επιστήμη προτείνει τρία απλά μέτρα:
• Μέσα ατομικής προστασίας για πλήρη κάλυψη του δέρματος.
• Αμεση απολύμανση και ντους εντός μίας ώρας από την έκθεση στον καπνό.
• Επαρκή χρόνο ανάπαυσης ώστε ο οργανισμός να αποβάλει τις τοξίνες πριν από την επόμενη έκθεση.
Η σημερινή πραγματικότητα των διαρκών επιφυλακών και της εξαντλητικής υπερεργασίας μάς στερεί αυτόν τον ζωτικό χρόνο ανάπαυσης. Το σύστημα αυτό, στην κυριολεξία, μας σκοτώνει.
Το όριο του «ρεαλισμού» και η κουλτούρα των φέρετρων.
Είμαστε, λοιπόν, «οκ» με όλα αυτά; Είμαστε ικανοποιημένοι όταν η απάντηση της Ομοσπονδίας στην επικινδυνότητα του επαγγέλματος εξαντλείται στο να ζητάμε από το κράτος να πληρώνει τα έξοδα της κηδείας μας; Εκεί θέτουμε το ταβάνι των διεκδικήσεών μας;
Δεν νοείται προληπτική αντιμετώπιση του καρκίνου χωρίς ετήσιο προληπτικό ιατρικό έλεγχο. Κι όμως, μας έχουν περιορίσει στο 251 ΓΝΑ στην Αττική (με την επαρχία να είναι παντελώς ακάλυπτη) όπου αντιμετωπιζόμαστε ως επιπλέον βάρος. Οταν η δημόσια Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Υγεία διαλύονται, η λύση δεν μπορεί να είναι τα ιδιωτικά ασφαλιστικά προγράμματα. Απαιτείται κεντρικός κρατικός έλεγχος και σχεδιασμός για την αντιμετώπιση των βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων συνεπειών της εργασίας μας στην υγεία μας.
Το να επιστρέφουμε στις οικογένειές μας και να πανηγυρίζουμε επειδή πήραμε ένα πενιχρό επίδομα, με την προοπτική ότι αν νοσήσουμε, το κράτος θα καλύψει την κηδεία μας και θα προσλάβει το παιδί μας για να αντιμετωπίσει την ίδια μοίρα, δεν είναι ρεαλισμός. Είναι αποδοχή μιας κατάπτυστης «κουλτούρας φέρετρων».
Οικονομική εξαθλίωση, υπερεργασία και κυβερνητικές προτεραιότητες
Εν έτει 2026, την ώρα που ο πληθωρισμός και η ακρίβεια στα είδη πρώτης ανάγκης εξανεμίζουν τα εισοδήματά μας, την ώρα που τα καύσιμα αυξάνονται κατά 40%-45% και εμείς λαμβάνουμε αυξήσεις – ψίχουλα, η συνδικαλιστική ηγεσία ισχυρίζεται ότι «κανείς δεν έχασε». Στις 25 του μηνός, η συντριπτική πλειοψηφία των συναδέλφων κοιτάζει το κινητό του με αγωνία για το αν θα μπει ο μισθός. Προφανώς επειδή σε κανέναν δεν περισσεύουν.
Την ίδια στιγμή, βλέπουμε μια κυβέρνηση εξαιρετικά γαλαντόμα σε πολεμικές δαπάνες, που κοστίζουν πάνω από μισό εκατομμύριο ευρώ την ημέρα για αποστολές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την πατρίδα μας, ή σε επιδοτήσεις εκατομμυρίων προς μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες. Για τους πυροσβέστες, όμως, δεν υπάρχουν χρήματα για τη διασφάλιση της υγείας τους ή για τη θεσμοθέτηση της κανονικής πληρωμής της υπερεργασίας.
Αντίθετα, θεσμοθετούνται διατάξεις – εμπαιγμός. Η πρόσφατη ρύθμιση για την αποζημίωση των πρόσθετων επ’ αμοιβή υπηρεσιών θέτει ως όρο τον δείκτη επικινδυνότητας 3 κατά τη διάρκεια όλου του έτους, τη στιγμή που ο σχετικός χάρτης εκδίδεται μόνο από Μάιο έως Οκτώβριο! Πρόκειται για την πιο χοντροκομμένη μορφή κυβερνητικής προπαγάνδας, την οποία η συνδικαλιστική πλειοψηφία της ΔΑΚΥΠΣ επιχειρεί να παρουσιάσει ως «νίκη»!
Η στρατηγική τού «σκάσε και κολύμπα»
Γιατί συμβαίνουν όλα αυτά; Γιατί διατηρείται ένα πετσοκομμένο οργανόγραμμα όπου υπάρχουν χιλιάδες κενές οργανικές θέσεις, καταδικάζοντας τον πυροσβέστη σε μόνιμη υπερεργασία και διαρκές ξεσπίτωμα από τη μία άκρη της Ελλάδας στην άλλη.
Η απάντηση κρύβεται στη γενικότερη κατεύθυνση επιβολής τού «σκάσε και μη μιλάς». Το μαστίγιο συνοδεύεται από το καρότο των μικρών παραχωρήσεων (όπως μια ακόμη εξαγγελία σχολής Αρχιπυροσβεστών ή η αμοιβή των 6 πρόσθετων υπηρεσιών), ενώ ταυτόχρονα ψηφίζονται τιμωρητικές διατάξεις – όπως οι μεταθέσεις και μετακινήσεις μετά από τρεις χρηματικές ποινές. Παράλληλα, οι νέες συνδικαλιστικές ρυθμίσεις οδηγούν στην de facto κατάργηση των μισών σωματείων της Ομοσπονδίας, βαφτίζοντάς τα «μη αντιπροσωπευτικά».
Αυτή η προσπάθεια φίμωσης δεν αφορά μόνο εμάς. Συμβαίνει την ίδια περίοδο που η κυβέρνηση – την οποία η συνδικαλιστική πλειοψηφία σπεύδει να χειροκροτήσει και να φωτογραφηθεί μαζί της – ανοίγει τη συζήτηση για την κατάργηση της μονιμότητας στο Δημόσιο μέσω της αναθεώρησης του άρθρου 103 του Συντάγματος, ενώ ήδη χιλιάδες εκπαιδευτικοί και υγειονομικοί βρίσκονται αντιμέτωποι με πειθαρχικές διώξεις.
Η πρόταση της «Ενωτικής Αγωνιστικής Κίνησης Πυροσβεστών»
Ως παράταξη, αρνούμαστε να είμαστε «οκ» με αυτή την κατάσταση. Δεν θέλουμε να παίζουμε το παιχνίδι του «μάντεψε ποιος θα πληρωθεί», ούτε να λέμε ψέματα στους συναδέλφους μας. Θέλουμε να τους κοιτάμε στα μάτια.
Η λύση απέναντι στα σωματεία – σφραγίδες δεν είναι η «κάθαρση» και ο αποκλεισμός, αλλά το να πείσουμε τους εργαζόμενους ότι είμαστε εδώ για τα αντικειμενικά, ανθρώπινα συμφέροντά τους. Για το πώς θα βγει ο μήνας, για την ασφάλειά τους, για τη ζωή τους.
Αλλοι κλάδοι μάς δείχνουν τον δρόμο, καταγράφεται ήδη σημαντική εμπειρία από την αλλαγή των συσχετισμών στην ΑΔΕΔΥ. Οι νοσοκομειακοί γιατροί, παρά την πίεση που υφίστανται, διεκδίκησαν, αντέδρασαν και πέτυχαν την αυτοτελή φορολόγηση των εφημεριών τους, κερδίζοντας χιλιάδες ευρώ ετησίως. Εμείς γιατί επιλέγουμε να βάζουμε τόσο χαμηλά το ταβάνι μας;
Σας καλούμε να μελετήσετε την αναλυτική, επιστημονικά τεκμηριωμένη πρόταση που καταθέτουμε στο τετρασέλιδο υλικό μας. Δεν πρόκειται για προϊόν ιδεοληψίας, αλλά για τη μόνη ρεαλιστική θέση που απαντά στα σύγχρονα ευρήματα των μελετών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Πρέπει να τελειώνουμε με τις αυταπάτες. Το αστικό κράτος και οι κυβερνήσεις που το υπηρετούν έχουν αποδείξει ότι ούτε θέλουν ούτε μπορούν να μας στηρίξουν. Αν ήμασταν μεγάλη ιδιωτική εταιρεία, θα μας είχαν σώσει. Ως πυροσβέστες, είμαστε αφημένοι στην τύχη μας. Η αλλαγή δεν θα έρθει μέσα από δημόσιες σχέσεις, χειραψίες και «χαιρετούρες» με την πολιτική ηγεσία. Θα έρθει μόνο μέσα από τον κοινό, αξιοπρεπή και ανυποχώρητο αγώνα όλων μας.
*Βασίλης ΓΙΑΝΝΑΚΟΣ, Υπαρχιπυροσβέστης, μέλος του ΔΣ της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ενώσεων Υπαλλήλων Πυροσβεστικού Σώματος (ΠΟΕΥΠΣ), εκλεγμένος με την «Ενωτική Αγωνιστική Κίνηση Πυροσβεστών» (ΕΑΚΠ)
