Του Γιάννη Αγγέλου*
Το Σεπτέμβρη 2025, από τη ΔΕΘ, ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε μέτρα για την καταπολέμηση της υπογεννητικότητας, τη στήριξη των νέων ζευγαριών και τη στήριξη της οικογένειας. Όμως, έρχεται η ώρα που καλούνται τα νέα ζευγάρια, που αποφάσισαν να κάνουν παιδιά, να βρεθούν μπροστά στην πραγματικότητα, που διαψεύδει όλο το κυβερνητικό αφήγημα.
Γιατί είχε προηγηθεί Υπουργική Απόφαση (η οποία έχει τροποποιηθεί πολλές φορές, με πιο πρόσφατη με ΦΕΚ 7336/31-12-2024 και τις σχετικές εγκυκλίους του 2025) που αφορά τα «Μέτρα Ελέγχου της Συνταγογράφησης» με συνέπειες και στις αναγκαίες εξετάσεις προγεννητικού ελέγχου. Ο όρος «προγεννητικός έλεγχος» ή «προγεννητική διάγνωση» περιλαμβάνει το σύνολο των εξετάσεων που μπορούν ή πρέπει να γίνουν στη μητέρα ή στο έμβρυο πριν την γέννηση του, για να διασφαλίσουν ότι αυτό θα είναι υγιές. Ο στόχος του προγεννητικού ελέγχου είναι να εντοπίσει όλους τους επιβαρυντικούς παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε μια εγκυμοσύνη υψηλού κινδύνου ή σε ένα νεογέννητο με πιθανά σοβαρά προβλήματα (π.χ. Σύνδρομα) που μπορούν να διαγνωστούν έγκαιρα. Οι σχετικές εξετάσεις που αποζημιώνονται από τον ΕΟΠΥΥ είναι υποτυπώδεις.
Το αστικό κράτος, μέσω κυβερνητικών αποφάσεων, επιδιώκει να περιορίσει όσο το δυνατόν περισσότερο τις πληρωμές για υπηρεσίες προγεννητικού ελέγχου. Γι’ αυτό υπάρχουν εξετάσεις που δεν αποζημιώνονται από το κράτος και τον ΕΟΠΥΥ και το κόστος τους πληρώνεται από τις έγκυες και τα ζευγάρια είτε στον κρατικό είτε στον ιδιωτικό τομέα. Πιο συγκεκριμένα, οι εξετάσεις προγεννητικού ελέγχου που παρέχονται από τον ΕΟΠΥΥ στις ασφαλισμένες καλύπτει μόνο το «βασικό προγεννητικό έλεγχο» όπου σύμφωνα με τον κανονισμό παροχών του ΕΟΠΥΥ, υποχρεωτικές και χωρίς συμμετοχή του ασφαλισμένου είναι οι εξής εξετάσεις, για άνδρες και γυναίκες: α) Γενική αίματος, φερριτίνη και έγκλειστα για τη διαπίστωση ετεροζυγωτών μεσογειακής αναιμίας, β) Ηλεκτροφόρηση αιμοσφαιρίνης εάν προκύψουν ενδείξεις από τις παραπάνω εξετάσεις, γ) Εξέταση DNA του εμβρύου εφ’ όσον και οι δυο γονείς έχουν γενετική επιβάρυνση για μεσογειακή αναιμία και προσδιορισμός αντισωμάτων ερυθράς και δ) Έλεγχος καρυότυπου του εμβρύου σε γυναίκες άνω των 35 ετών.
Έτσι, η νομοθεσία ορίζει ότι:
-
Πολλές εξετάσεις (π.χ. Γενική Αίματος, Σάκχαρο) έχουν χρονικό όριο επανάληψης τις 20 ημέρες ή και περισσότερο.
-
Αν η εξέταση έχει γίνει στο παρελθόν (π.χ. στο πρώτο τρίμηνο), το σύστημα την «μπλοκάρει» αν ο γιατρός χρησιμοποιήσει τον ίδιο κωδικό διάγνωσης (ICD-10) που αφορά τη φυσιολογική παρακολούθηση της κύησης.
Αποτέλεσμα αυτής της Υπουργικής Απόφασης είναι οι επαναλαμβανόμενες εξετάσεις του τελευταίου μήνα κύησης να χρεώνονται ΚΑΝΟΝΙΚΑ, γιατί δεν έχουν περάσει οι 20 μέρες. Μπορούν να πραγματοποιηθούν δωρεάν μόνο στα κρατικά νοσοκομεία.
Όμως ο περιορισμένος αριθμός σε ραντεβού στις υποστελεχωμένες δημόσιες μονάδες υγείας βάζει εμπόδια στην έγκαιρη πραγματοποίησή τους, αφού οι εξετάσεις απαιτείται να γίνουν σε συγκεκριμένο χρονικό διάστημα για να έχει εικόνα ο γιατρός που παρακολουθεί την εγκυμονούσα. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα οι έγκυες να απευθύνονται στον ιδιωτικό τομέα και να χρυσοπληρώνουν τις εξετάσεις.
Όλα τα παραπάνω αναδεικνύουν ότι στο έδαφος της εμπορευματοποίησης και ιδιωτικοποίησης και της περιγεννητικής υγείας, οι έγκυες, τα νέα ζευγάρια πρέπει να καταβάλλουν σημαντικά ποσά για ένα ολοκληρωμένο προγεννητικό έλεγχο.
Έτσι, η παροχή των όποιων βοηθημάτων -όπως το επίδομα γέννησης- εξανεμίζεται πριν ακόμα δοθεί, αφού οι ιδιωτικές μαιευτικές κλινικές και τα ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα έχουν ήδη φροντίσει γι αυτό!
Ο προγεννητικός έλεγχος πρέπει να είναι ΔΩΡΕΑΝ στα πλαίσια ενός αποκλειστικά δημόσιου και δωρεάν συστήματος υγείας, χωρίς επιχειρηματική δραστηριότητα, με έμφαση στην πρόληψη και επίκεντρο το Κέντρο Υγείας με το Κέντρο Γυναίκας και Παιδιού. Χρειάζεται να περιλαμβάνει τη συστηματική παρακολούθηση την εγκύου γυναίκας και του παιδιού από τη σύλληψη με τον απαραίτητο προγεννητικό και μεταγεννητικό έλεγχο.
Οι κυβερνητικές λύσεις που προτείνουν ΔΕΝ είναι λύσεις!
Για την κυβέρνηση και τα άλλα αστικά κόμματα η ολόπλευρη προστασία της μητρότητας λογαριάζεται ως “κόστος” για το κράτος. Την ευαισθησία τους για τη στήριξη της μητρότητας την είδαμε όταν νομοθέτησαν το 13ωρο, όταν για μία ακόμα χρονιά η κυβέρνηση απέκλεισε χιλιάδες παιδιά από τη δωρεάν Προσχολική Φροντίδα και Αγωγή, τη δημιουργική απασχόληση.
8.000 λιγότερα voucher για παιδικούς σταθμούς δόθηκαν φέτος, πολλά από τα οποία θα μείνουν ξανά «στο χέρι» των γονιών, εξαιτίας της τραγικής έλλειψης θέσεων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς. Αποκλείστηκαν 50.000 παιδιά από το πρόγραμμα της ΕΕΤΑΑ για τα Κέντρα Δημιουργικής Απασχόλησης (ΚΔΑΠ).
Αντί για καθολικά σύγχρονες, αναβαθμισμένες, δημόσιες και δωρεάν υπηρεσίες Προσχολικής Αγωγής για όλα τα παιδιά, στελεχωμένα με το αναγκαίο μόνιμο προσωπικό, η πολιτική ΕΕ – κυβέρνησης προωθεί τα διάφορα προγράμματα «ευέλικτης φροντίδας» παιδιών και νηπίων, όπως οι «νταντάδες της γειτονιάς», υποκαθιστώντας την ανάγκη των παιδιών για επιστημονικά οργανωμένη Προσχολική Φροντίδα και Αγωγή. Πρόκειται δηλαδή για προγράμματα που είναι προσαρμοσμένα στη σύγχρονη εργασιακή ζούγκλα.
Και τα νέα ζευγάρια έχουν ένα δρόμο. Του αγώνα για την ανατροπή του σάπιου καπιταλιστικού συστήματος.
*Γιάννης Αγγέλου, Σχης (ΜΧ) ε.α., επικεφαλής Λαϊκής Συσπείρωσης Νοτίου Αιγαίου, Περιφερειακός Σύμβουλος
