Του Γιάννη Αγγέλου*
Οι εξελίξεις στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής, με την κλιμάκωση του πολέμου στο Ιράν, δεν είναι ένα «μακρινό γεγονός». Είναι εδώ, στη γειτονιά μας, στην αυλή μας. Οι κανονιοβολισμοί ηχούν δίπλα μας. Και ηχούν απειλητικά, όχι μόνο για την ειρήνη, αλλά και για την ίδια την επιβίωση των νησιωτών που έχουν εγκλωβιστεί στη μονοκαλλιέργεια ενός ευάλωτου τουριστικού μοντέλου.
Η Ελλάδα στο «Στόχαστρο» λόγω της Εμπλοκής
Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, με τη στήριξη των υπόλοιπων κομμάτων του ευρωατλαντικού τόξου, μετατρέπει τη χώρα και ειδικά τα νησιά μας σε ένα απέραντο ορμητήριο πολέμου. Η παροχή διευκολύνσεων, οι βάσεις και η ενεργός εμπλοκή στους σχεδιασμούς των ΗΠΑ-ΝΑΤΟ-ΕΕ στην αντιπαράθεση με το Ιράν, δεν κάνουν τη χώρα «πυλώνα σταθερότητας». Αντιθέτως, τη μετατρέπουν σε στόχο αντιποίνων.
Όταν το Αιγαίο γίνεται πέρασμα πολεμικών στόλων και τα λιμάνια σταθμοί ανεφοδιασμού για τις ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις, πέραν των όποιων φωνών εφησυχασμού, είναι περιττό το ερώτημα γιατί ο τουρίστας «φοβάται» να κλείσει εισιτήριο για τη Ρόδο, τη Κω ή τη Σαντορίνη. Η ασφάλεια των νησιών δεν θωρακίζεται με ξένες σημαίες στις θάλασσές μας, αλλά με την πλήρη αποδέσμευση από τους πολεμικούς σχεδιασμούς που αιματοκυλούν τους λαούς.
Η «Ψευδαίσθηση» του Αλώβητου Τουρισμού
Η κυβέρνηση συνεχίζει να τροφοδοτεί το αφήγημα ότι «ο τουρισμός μας είναι ανθεκτικός». Η πραγματικότητα όμως τους διαψεύδει:
1. Το Κύμα των Ακυρώσεων: Ήδη καταγράφονται οι πρώτες σοβαρές παρενέργειες. Οι ακυρώσεις από μεγάλες αγορές (όπως ΗΠΑ και Ισραήλ) και η διστακτικότητα των Ευρωπαίων μπροστά στο ενδεχόμενο μιας γενικευμένης σύρραξης, δείχνουν πόσο εύκολα μπορεί να καταρρεύσει το «τουριστικό θαύμα».
2. Η Εκτίναξη του Κόστους: Ο πόλεμος έχει ήδη φέρει αυξήσεις στα καύσιμα. Αυτό σημαίνει ακριβότερα αεροπορικά εισιτήρια και, κυρίως, φωτιά στα ναύλα της ακτοπλοΐας. Ο νησιώτης θα πληρώσει το μάρμαρο της ακρίβειας, ενώ οι ακτοπλόοι εφοπλιστές θα συνεχίζουν να απολαμβάνουν επιδοτήσεις και φοροαπαλλαγές.
3. Η Συμπίεση των ΜΜΕ: Ενώ οι μεγάλοι tour operators θα βρουν τρόπο να μετακυλήσουν το κόστος, ο μικρός ξενοδόχος, ο εστιάτορας και ο έμπορος των νησιών πρόκειται να βρεθεί ενώπιο ενωπίω με τη μείωση της κατανάλωσης και την αύξηση των λειτουργικών εξόδων.
Υπερτουρισμός: Η άλλη όψη της ίδιας κρίσης
Την ώρα που οι πολεμικές ιαχές πλησιάζουν, τα νησιά μας «βουλιάζουν» από ένα μοντέλο τουρισμού που εξαντλεί τους πόρους μας. Η λειψυδρία χτυπά την πόρτα των Κυκλάδων, τα απορρίμματα θάβονται στις πλαγιές των νησιών και οι δημόσιες δομές υγείας παραμένουν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Αντί τα τεράστια έσοδα των προηγούμενων ετών από τον τουρισμό να κατευθύνονται στους εργαζόμενους και στα έργα υποδομών που έχουν τόση ανάγκη τα νησιά, τα καρπούνται οι επιχειρηματικοί όμιλοι, ενώ δαπανώνται και τεράστια ποσά σε «ψηφιακά φτιασιδώματα» και προβολή ενός ειδυλλιακού περιτυλίγματος που δεν αντιστοιχεί στη σκληρή πραγματικότητα.
Ο λεγόμενος υπερτουρισμός δεν είναι μια «ευχάριστη πρόκληση», όπως προσπαθούν να πείσουν. Είναι μια «μέγγενη» που σφίγγει τη ζωή των κατοίκων.
1. Υποδομές στο Σημείο Μηδέν: Τα δίκτυα ύδρευσης καταρρέουν, η διαχείριση των απορριμμάτων είναι ανύπαρκτη σε πολλά νησιά,ενώ και οι δρόμοι μετατρέπονται σε απροσπέλαστα πάρκινγκ. Αντί να ιεραρχούνται έργα πνοής για τους μόνιμους κατοίκους, διοχετεύονται κονδύλια του ΕΣΠΑ σε έργα που εξυπηρετούν αποκλειστικά τις μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες και το real estate.
2. Υγεία και Παιδεία υπό Κατάρρευση: Την ώρα που οι ξενοδόχοι μετρούν υπερκέρδη, τα νοσοκομεία σε Ρόδο, Σύρο και τα Κέντρα Υγείας στα μικρότερα νησιά είναι υποστελεχωμένα. Οι γιατροί και οι δάσκαλοι δεν βρίσκουν σπίτια να μείνουν λόγω της ακρίβειας και του Airbnb. Όλα στο βωμό του γρτήγορου κέρδους.
3. Εργασιακή Γαλέρα: Οι χιλιάδες εργαζόμενοι στον τουρισμό βιώνουν συνθήκες εξαντλητικής δουλειάς, με απλήρωτες υπερωρίες και μισθούς που δεν φτάνουν ούτε για τα βασικά, λόγω της τρομακτικής ακρίβειας. Δεδομένης και της κατάστασης που διαμορφώνεται με τον πόλεμο στο Ιράν, με την αβεβαιότητα των εργαζομένων για το εάν φέτος θα έχουν δουλειά, πόσες μονάδες θα ανοίξουν και πόσο προσωπικό θα απασχοληθεί, γίνεται αντιληπτό πως ο εργασιακός Μεσαίωνας για τους εργαζόμενους στον τουρισμό, είναι ήδη εδώ. Σε συνέντευξη που έδωσε στις 17/3/2026 στην ιστοσελίδα newmoney.gr ο Alessandro Callari, υπεύθυνος για τις χώρες της νότιας Μεσογείου (Ιταλία, Ελλάδα, Κύπρος, Μάλτα, Ισραήλ) της Booking.com, σε σχέση με τα συνολικότερα αντανακλαστικά της τουριστικής βιομηχανίας ως προς την εν εξελίξει κρίση στη Μέση Ανατολή, ανέφερε χαρακτηριστικά ότι ο κλάδος έμαθε πολλά κατά τη διάρκεια της μεγάλης κρίσης της πανδημίας όπου ο τουρισμός υπέστη πολύ μεγάλες απώλειες, «οπότε σε αυτή τη φάση φροντίζουμε ώστε να είμαστε έτοιμοι αμέσως μόλις επιστρέψει η ζήτηση». Συνεπώς, η εντατικοποίηση της εργασίας είναι κάτι το απολύτως σίγουρο.
Αυτό είναι το μοντέλο «ανάπτυξης» που μετατρέπει τα νησιά μας σε «θεματικά πάρκα» για πλούσιους τουρίστες, σπρώχνοντας σταδιακά τους μόνιμους κατοίκους στο περιθώριο.
Ο Πόλεμος στο Ιράν και η Αποκάλυψη της Ευθραυστότητας
Με τα προβλήματα αυτά να είναι γνωστά, με την πρόσφατη κλιμάκωση της πολεμικής σύγκρουσης στο Ιράν, αποκαλύπτεται πόσο επικίνδυνο είναι να στηρίζεται η οικονομία μιας ολόκληρης Περιφέρειας αποκλειστικά σε έναν κλάδο.
Η γεωπολιτική αστάθεια στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή αποτελεί ευθεία απειλή για τον τουρισμό.
Η εμμονή των κυβερνήσεων διαχρονικά στη μονοκαλλιέργεια του τουρισμού είναι εγκληματική. Μετατρέπει το εισόδημα χιλιάδων οικογενειών σε όμηρο των διαθέσεων των tour operators και των πολεμικών συγκρούσεων. Όταν η «κάνουλα» του τουρισμού κλείσει, όπως είδαμε και στην πανδημία, οι νησιώτες μένουν απροστάτευτοι, χωρίς εναλλακτικές πηγές εισοδήματος.
Αποδεικνύεται πως το τρέχον τουριστικό μοντέλο δεν υπηρετεί τις ανάγκες των πολλών, αλλά τα κέρδη των λίγων, ενώ τώρα αποκαλύπτεται και η ακραία ευθραυστότητά του απέναντι στις γεωπολιτικές θύελλες.
Και ποια είναι η λύση;
Η Διέξοδος είναι στον Αγώνα
Η λύση και η μοναδική διέξοδος βρίσκεται όχι στον καλλιεργούμενο από την πρώτη στιγμή εφησυχασμό, αλλά στον αγώνα. Και στον αγώνα αυτόν, ο λαός μας να απαιτήσει:
• Όχι στην εμπλοκή της Ελλάδας στον πόλεμο. Να κλείσουν οι βάσεις, να επιστρέψουν οι ελληνικές φρεγάτες, οι συστοιχίες Patriot και το προσωπικό από τις αποστολές εκτός συνόρων.
• Άμεσα μέτρα στήριξης των εργαζομένων στον τουρισμό και των μικροεπαγγελματιών που πλήττονται από την ακρίβεια και την πολεμική αστάθεια.
• Στροφή στην πραγματική ανάπτυξη: Ενίσχυση της τοπικής παραγωγής και των υποδομών, ώστε τα νησιά μας να μην κρέμονται από μια κλωστή κάθε φορά που οι ιμπεριαλιστές ξαναμοιράζουν το χάρτη της ενέργειας.
Η ειρήνη και η ευημερία των νησιών μας δεν θα έρθουν μέσα από τις συμμαχίες του πολέμου, αλλά μέσα από την πάλη για μια οικονομία που θα λειτουργεί για τις ανάγκες του λαού και όχι για τα κέρδη των ομίλων. Οι νησιώτες να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους. Να οργανώσουν την πάλη τους για να επιβάλλουν ένα μοντέλο ανάπτυξης που θα σέβεται τον άνθρωπο και το περιβάλλον και δεν θα τρέμει με κάθε «σεισμό» στη διεθνή σκακιέρα.
*Γιάννης Αγγέλου, Συνταγματάρχης (ΜΧ) ε.α, Επικεφαλής Λαϊκής Συσπείρωσης Νότιου Αιγαίου, Περιφερειακός Σύμβουλος
